– Zanim odpalisz wykresy, zatrzymaj się na chwilę i zadaj sobie trzy pytania:
– Zastanów się, jakiej eksploracji danych potrzebujesz:
1) Rozkład odpowiedzi – podstawowy sposób, żeby zorientować się, jakie są najczęstsze odpowiedzi wśród respondentów. Większość internetowych narzędzi ankietowych (np. Google Forms) automatycznie generuje takie podsumowanie w formie wykresów.
2) Analiza zależności między zmiennymi – te analizy skupiają się na poszukiwaniu powiązań i wzorców między udzielanymi odpowiedziami. Pozwalają odpowiedzieć na pytanie o relacje między zmiennymi demograficznymi a zachowaniami i opiniami respondentów. Dla zespołów, które nie mają doświadczenia w analizie danych niezbędne będzie wsparcie osoby z kompetencjami: badaczki czy analityka danych.
– Wskazówka od Narodowego Centrum Kultury: przy próbach mniejszych niż 100 osób lepiej opisywać liczebności (np. „20 osób odpowiedziało…”), a procenty stosować wtedy, gdy rzeczywiście dają jasny obraz – unikniesz dzięki temu zafałszowania rzeczywistości.
– Kodowanie to podstawowy sposób analizowania materiału jakościowego. Polega na przypisywaniu fragmentom materiału kodu, który wskazuje, czego dotyczy dana treść (np. Koncerty → Działania związane z uczestnictwem → Konsekwencje udziału).
– Kody mogą być:
1) opisowe: wskazują co zostało powiedziane lub zrobione (co ludzie robią?– chodzą na koncerty),
2) związane z kategorią: służą do szerszego klasyfikowaniai grupowania (kategoria wydarzenia – koncerty integracyjne),
3) analityczne: pomagają zrozumieć, co z tego wynika, jak to interpretować (muzyka jako narzędzie budowania więzi społecznych).
– W trakcie kodowania dobrze jest zadawać sobie trzy kluczowe pytania:
1) Co w tych wypowiedziach / obserwacjach odpowiada na moje pytania badawcze i cele badań? Nie koduj wszystkiego, bo utoniesz!
2) Jakie tematy się powtarzają, a jakie są wyjątkowe?
3) W którym momentach pojawiają się sprzeczności i z czego wynikają?
– Pamiętaj, że proces kodowania jest iteracyjny, składa się z powtórzeń: najpierw powstają kody robocze, potem ma miejsce ich doprecyzowanie i uporządkowanie, a na końcu analiza zależności i wyciąganie wniosków. W wyciąganiu wniosków nie liczy się ilość, a sens – nie liczymy, ile razy ktoś coś powiedział, tylko szukamy opisów zjawisk, typów, relacji między nimi, w końcu także dysonansów i napięć,
– Wyobraź sobie, że wracasz z wywiadu i masz zarejestrowane godzinne nagranie. Może pojawić się pokusa, żeby przepisać wszystko i dopiero potem zastanawiać się, co dalej. Ale praktyka pokazuje, że już w trakcie słuchania / tuż po wywiadzie warto robić notatki na gorąco (tzw. notatki terenowe): co zaskoczyło, co wywołało emocje, co wydaje się sprzeczne z innymi wypowiedziami? Może się okazać, że będą to pierwsze tropy Twojej analizy!
– W badaniach w kulturze warto także otworzyć etap analityczny na współpracę z osobami uczestniczącymi w badaniu. Zamiast samodzielnie lub w wąskim zespole interpretować setki pomysłów, możesz zaprosić uczestniczki i uczestników na warsztat, podczas którego sami porównają swoje analityczne propozycje. Dobrą praktyką jest zorganizowanie analizy partycypacyjnej z użyciem gier, np. gry w budżet.
Twoja instytucja codziennie gromadzi dane – w rozmowach z publicznością, raportach z systemów sprzedażowych, czy działaniach komunikacyjnych. Te informacje mogą pomóc w podjęciu decyzji o realizacji badania i jego przedmiocie. Już w pierwszym kroku dowiedz się, czym dysponujesz i na tej podstawie buduj dalej.
Zwróć się w tej sprawie do osób, które w Twojej instytucji odpowiadają za komunikację i marketing. Dzięki nim dowiesz się: kim są osoby odwiedzające Waszą stronę internetową i media społecznościowe; skąd do Was przychodzą, co śledzą i jak zachowują się na wybranych portalach społecznościowych.
Twoja instytucja wysyła newsletter? Dowiedz się, jakie treści najbardziej interesują jego odbiorców.
Podobnie, jeśli korzystacie z systemu sprzedaży biletów, możesz otrzymać dane o tym, kto kupił bilety na Wasze wydarzenia. Ponadto niektóre systemy umożliwiają kupującym wysłanie wiadomości po wydarzeniu – to dobra okazja, żeby poznać ich opinie.
Istotne źródła danych, z których możesz czerpać wiedzę:
– Centrum Badania Opinii Społecznej,
– Moja Polis,
